โรคเกี่ยวกับระบบประสาทและสมอง 6/7: โรคเนื้องอกในสมอง; โรคมะเร็งสมองในภาษาจีน

良性脑(肿)瘤เนื้องอกที่เป็นเนื้อธรรมดา: เป็นเนื้องอกไม่ร้ายแรง มีการเจริญเติบโตช้า ไม่ใช่เซลล์มะเร็ง โดยส่วนใหญ่สามารถรักษาให้หายได้ และมีโอกาสน้อยที่ผู้ป่วยจะกลับมาเป็นอีกหลังการรักษา

恶性脑(肿)瘤

è xìng nǎo (zhǒng)liú

เนื้องอกที่เป็นเนื้อร้าย

Malignant Brain Tumors

恶性脑(肿)瘤 เนื้องอกที่เป็นเนื้อร้าย: เป็นเนื้องอกอันตราย มีการเจริญเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติ คือ เซลล์มะเร็ง อาจเกิดขึ้นบริเวณสมอง หรือเซลล์มะเร็งเกิดขึ้นที่อวัยวะอื่นแล้วลามเข้าสู่สมอง ซึ่งจะมีการเจริญเติบโตเรื่อย ๆ อย่างไม่สามารถควบคุมได้ และมีโอกาสที่จะกลับมาเป็นได้อีกแม้เคยผ่านการรักษาไปแล้ว โดยทั่วไป เนื้องอกที่เป็นเซลล์มะเร็งจะพบได้บ่อยกว่าเนื้องอกที่เป็นเนื้อธรรมดา

หมายเหตุ: 1.“เนื้องอก” ที่ภาษาอังกฤษใช้คำว่า “ Tumors ” ในภาษาจีนคือ “(肿)瘤

(zhǒng)liú” ซึ่งเป็นคำที่เรียกใช้ได้ทั้งเนื้อดีและเนื้อร้าย

2.“(โรค)มะเร็ง” ที่ภาษาอังกฤษใช้คำว่า “Cancer” ในภาษาจีนคือ “癌(症) áizhèng” จะเน้นที่เป็นเนื้อร้าย โดยคำว่า “โรคมะเร็งสมอง” ในภาษาจีนคือ “脑癌 nǎo’ái , Eng: Brain cancer”

เนื้องอกสมองชนิดปฐมภูมิที่พบบ่อย ยกตัวอย่างเช่น

一

神经胶质瘤

shénjīng jiāozhì liú

กลุ่มเนื้องอกหรือมะเร็ง(เนื้อเยื่อ)สมอง

กลิโอมา/ไกลโอมา Gliomas

胶质细胞瘤

jiāozhì xìbāo liú

胶质瘤

jiāozhì liú

神经胶质瘤กลุ่มเนื้องอกหรือมะเร็ง(เนื้อเยื่อ)สมองงกลิโอมา/ไกลโอมา: เนื้องอกชนิดนี้พัฒนาในสมองและไขสันหลังหรือในระบบส่วนกลาง กลุ่มเนื้องอกหรือมะเร็งสมองกลิโอมา/ไกลโอมา เกิดมาจากเซลล์ห่อหุ้มระบบประสาทต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น Astrocytomas, Ependymomas, Glioblastomas, Oligoastrocytomas และ Oligodendrogliomas กลุ่มเนื้องอกหรือมะเร็งชนิดนี้ที่พบได้บ่อยในผู้ใหญ่ ส่วนใหญ่จะพบเป็นลักษณะความรุนแรงสูง มากกว่ากลุ่มความรุนแรงต่ำ

คำศัพท์เสริม

星(形)细胞瘤

xīng(xíng) xìbāo liú

เนื้องอก/มะเร็งแอสโตรไซต์โตมา

Astrocytomas: ACMs

星(形)细胞瘤เนื้องอก/ มะเร็งแอสโตรโซต์โตมา: เกิดจากเซลล์แอสโตรไซต์

(星形胶质细胞xīngxíng jiāozhì xìbāo, Eng: Astrocytes cell) เกิดความผิดปกติจนกลายเป็นเนื้องอกหรือมะเร็งแอสโตรโซต์โตมา เนื้องอกชนิดนี้ เป็นเนื้องอกที่แทรกซึมอยู่ในเนื้อสมอง ไม่มีผนังห่อหุ้มดังนั้นจึงไม่มีขอบเขตของเนื้องอกที่ชัดเจน ก้อนเนื้องอกมีความสามารถในการกลายพันธุ์เป็นชนิดที่ร้ายแรงมากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป มักจะพบเนื้องอกชนิดนี้ในช่วงวัยผู้ใหญ่ตอนต้นระหว่าง 30-40 ปี

อาการของแอสโตรไซโตมาในสมอง ได้แก่: ชัก ปวดหัว คลื่นไส้อาเจียน การเปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพ ปัญหาในการพูด รู้สึกเหนื่อยมากหรืออ่อนแรง ส่วนอาการของแอสโตรไซโตมาในไขสันหลัง ได้แก่: อาการปวดบริเวณที่ได้รับการกระทบ อาการปวดจะแย่ลงในเวลากลางคืน อาการอ่อนแรงของแขนหรือขาซึ่งจะแย่ลงเรื่อยๆ เมื่อเวลาผ่านไป มีปัญหาในการเดิน เป็นต้น

(颅后窝)室管膜瘤

(lú hòu wō) shìguǎn mó liú

เนื้องอก/มะเร็งอีเพนเดโม่มา;

เนื้องอก/มะเร็งเยื่อบุโพรงสมอง

Ependymomas: EDMs

(颅后窝)室管膜瘤เนื้องอก/มะเร็งอีเพนเดโม่มา หรือเนื้องอก/มะเร็งเยื่อบุโพรงสมอง: มีต้นกำเนิดมาจากเซลล์อีเพนเดมอลเซลล์/ อีเเพ็นไดมอลเซลล์ (室管膜细胞 shìguǎn mó xìbāo, Eng: Ependymal cell) ซึ่งเป็นเซลล์ที่พบได้ตามช่องว่างในสมองหรือโพรงสมอง (脑室nǎoshì, Eng: Ventricle) และช่องว่างในไขสันหลัง(中央管zhōngyāng guǎn,Eng: Central canal)เจริญเติบโตผิดปกติจนกลายเป็นเนื้องอกหรือมะเร็ง ส่งผลให้ผู้ป่วยมีอาการปวดหัว คลื่นไส้ อาเจียนในตอนเช้า ชัก มีปัญหาด้านการทรงตัว หากเกิดในเด็กหรือทารกอาจทำให้เกิดภาวะโพรงสมองคั่งน้ำ ทำให้ศีรษะมีขนาดใหญ่กว่าปกติ

(多形性的海绵/多形性)胶质母细胞瘤

(duō xíng de hǎimián/ duō xíng xìng)

jiāozhì mǔ xìbāo liú

เนื้องอก/มะเร็งกลีโอบลาสโตมา

Glioblastoma: GBM

胶质母细胞瘤เนื้องอก/มะเร็งกลีโอบลาสโตมา: เป็นเนื้องอกในสมองชนิดร้ายแรง พบได้ไม่บ่อย แต่หากพบจะพบได้บ่อยที่สุดในผู้ใหญ่ ซึ่งยังหาสาเหตุที่แน่ชัดไม่ได้ อาจเกิดขึ้นได้เอง หรือกลายร่างมาจากเนื้องอกชนิดดีหรือเนื้องอกที่เป็นเนื้อธรรมดาบางชนิดที่เป็นมานาน ซึ่งบางส่วนพบว่าพัฒนากลายพันธุ์มาจากมะเร็งสมองชนิดแอสโตรไซต์โตมา (星(形)细胞瘤 xīng(xíng) xìbāo liú,Eng: Astrocytomas) รักษาให้หายขาดได้ยาก แม้ว่าแพทย์จะตัดออก ฉายรังสีหรือให้ยาเคมีบำบัดทำลาย เนื้องอกก็ยังสามารถกลับมาใหม่ได้

เนื้องอกชนิดนี้ เป็นเนื้องอกที่โต สามารถขยายขนาดได้เร็วและกลืนกินเข้าไปในเนื้อสมองปกติข้างเคียงได้ไว ทำให้สูญเสียการทำงานของสมองบริเวณนั้นอย่างรุนแรง และส่งผลให้เสียชีวิตในเวลาอันสั้น

少突星形细胞瘤

shǎotū xīng xíng xìbāo liú

เนื้องอก/มะเร็งโอลิโกแอสโตรไซโตมา

Oligoastrocytomas: OAs

ที่มารูปภาพ: https://medizzy.com/feed/899053

少突星形细胞瘤เนื้องอก/มะเร็งโอลิโกแอสโตรไซโตมา: เป็นเนื้องอกผสมที่มีส่วนประกอบของเซลล์แอสโตรไซต์(星形胶质细胞xīngxíng jiāozhì xìbāo,

Eng: Astrocytes) และเซลล์โอลิโกเดนโดรเกลีย( 少突胶质细胞shǎotū jiāozhì xìbāo,Emg:Oligodendroglia; Oligodendroglial) ซึ่งทั้งสองเซลล์นี้เป็นเซลล์เกลีย (胶质细胞jiāozhì xìbāo,Eng:Glia cell/ Glial cells) ที่ทำหน้าที่ค้ำจุนเซลล์ประสาท ซึ่งพบได้ในระบบประสาทส่วนกลาง เนื้องอกประเภทนี้มีลักษณะเด่นคือเติบโตช้าและมักพบในซีกสมอง ทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น ปวดหัว ปัญหาในการพูดและ

การเคลื่อนไหว อาการชัก และอาจมีเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมอง เนื้องอกชนิดนี้มักมีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำสูง

少突胶质(细胞)瘤

shǎotū jiāozhì (xìbāo) liú

เนื้องอก/มะเร็งสมองโอลิโกเด็นโดรไกลโอมา

(โอลิโกเด็นโดรกลัยโอมา)

Oligodendrogliomas: OGs

少突胶质细胞(肿)瘤

shǎo tū jiāozhì xìbāo (zhǒng) liú

少突胶质(细胞)瘤เนื้องอก/มะเร็งสมองโอลิโกเด็นโดรไกลโอมา

(โอลิโกเด็นโดรกลัยโอมา): เนื้องอกหรือมะเร็งสมองชนิดนี้เกิดมาจากเซลล์โอลิโกเด็นโดรไซต์ (少突胶质细胞shǎotū jiāozhì xìbāo,Eng: Oligodendrocyte) เป็นเนื้องอกที่แทรกซึมอยู่ในเนื้อสมอง เช่นเดียวกับเนื้องอกแอสโตรโซต์โตมา(星(形)细胞瘤 xīng(xíng) xìbāo liú,Eng:Astrocytomas) แต่มีความรุนแรงน้อยกว่า มักพบในกลีบสมองส่วนหน้า(额叶 é yè, Eng: Frontal lobe) ปัจจุบันยังคงไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ เนื้องอกไม่มีผนังห่อหุ้มและไม่มีขอบเขตของเนื้องอกที่ชัดเจน ก้อนเนื้องอกมีความสามารถในการกลายพันธุ์เป็นชนิดที่ร้ายแรงมากขึ้นเมื่อเวลาผ่านไปมักจะพบเนื้องอกชนิดนี้ในช่วงวัยผู้ใหญ่ประมาณ 40-45 ปี

二

脑膜细胞瘤

nǎomó xìbāo liú

เนื้องอกที่เกิดจากเยื่อหุ้มสมอง;

โรคเนื้องอกเยื่อหุ้มสมอง;

เนื้องอกเมนิงจิโอมา Meningioma

脑膜瘤

nǎomó liú

脑膜(细胞)瘤โรคเนื้องอกเยื่อหุ้มสมอง หรือเนื้องอกเมนิงจิโอมา: กำเนิดและพัฒนามาจากเซลล์เยื่อหุ้มสมอง(脑膜上皮细胞 nǎomó shàngpí xìbāo, Eng Meningothelial cell หรือเซลล์อะแร็กนอยด์ แคป (蛛网膜帽细胞zhūwǎng mó mào xìbāo, Eng: Arachnoid cap cell) ซึ่งอยู่บริเวณชั้นกลางของเยื่อหุ้มสมอง ดังนั้นเรามักเจอเนื้องอกชนิดนี้บริเวณรอบๆ ของสมองและไขสันหลังที่มีเยื่อหุ้มสมองล้อมรอบอยู่ มักโตช้าและอาจใช้เวลาหลายปีกว่าผู้ป่วยจะมีอาการ จึงยากต่อการวินิจฉัย ในบางครั้งอาจส่งผลต่อเนื้อเยื่อสมอง เส้นประสาท และหลอดเลือดโดยรอบ ทำให้ผู้ป่วยพิการหรือเสียชีวิตได้ เนื้องอกชนิดนี้จะพบสามารถเกิดได้ในคนทุกเพศทุกวัย แต่ส่วนใหญ่มักพบในผู้หญิง มากกว่าผู้ชาย ถึง 2 เท่า พบได้ทุกช่วงอายุ แต่จะพบได้บ่อยขึ้นในช่วงอายุ 45 ปีขึ้นไป ผู้ป่วยอาจจะมีก้อนเนื้อเพียงก้อนเดียวหรือหลายก้อนก็ได้

三

前庭神经鞘(膜)瘤

qiántíng shénjīng qiào (mó) liú

เนื้องอกที่เกิดจากเส้นประสาทหู;

เนื้องอกอะคูสติก-นิวโรมา

Acoustic neuroma;

Vestibular Schwannoma

听神经瘤

tīng shénjīng liú

前庭神经鞘(膜)瘤เนื้องอกที่เกิดจากเส้นประสาทหู: เป็นเนื้องอกสมองชนิดหนึ่ง ที่เกิดขึ้นกับเซลล์ของเปลือกเยื่อหุ้มเส้นประสาทสมองคู่ที่ 8 (เส้นประสาทสมองคู่ที่ 8

前庭蜗神经 qiántíng wō shénjīng/ 位听神经wèi tīng shénjīng, Eng: Vestibulocochlear nerve หรือAcoustic neuroma) ซึ่งเป็นเส้นประสาทของหูทำหน้าที่เกี่ยวกับการรับฟังเสียงและการทรงตัว ส่วนใหญ่เนื้องอกชนิดนี้มักเกิดขึ้นมาโดยไม่ทราบสาเหตุแต่ในบางคนอาจเกิดขึ้นมาเนื่องจากโรคทางกรรมพันธุ์ ซึ่งจะพบว่ามีเนื้องอกชนิดนี้ที่หูทั้งสองข้างทำให้พิการหูหนวก เดินเซและอาจจะมีเนื้องอกอื่นๆ ของสมองและไขสันหลังร่วมด้วย

四

垂体腺瘤

chuítǐ xiàn liú

เนื้องอกที่เกิดจากต่อมใต้สมอง; โรคเนื้องอกต่อมใต้สมอง Pituitary Adenoma

垂体瘤

chuítǐ liú

垂体(腺)瘤 โรคเนื้องอกต่อมใต้สมอง: คือการเปลี่ยนแปลงที่ผิดปกติของเซลล์ต่อมใต้สมองทำให้เกิดเป็นเนื้องอกมีขนาดใหญ่ขึ้นมาได้ ส่งผลให้เกิดความผิดปกติในการหลั่งฮอร์โมน อีกทั้งอาจมีอาการปวดศีรษะ มีปัญหาด้านการมองเห็นหรือใช้กล้ามเนื้อดวงตา ในทางการแพทย์ โดยทั่วไปแล้วจะพบเนื้องอกชนิดนี้ประมาณ 10% ของเนื้องอกสมองทั้งหมด ซึ่งถ้าขนาดของเนื้องอกต่อมใต้สมองมีขนาดมากกว่า 1 ซม. จะเรียกว่า “แมคโครพิทูอิตารีอะดรีโนมา ( 垂体大腺瘤chuítǐ dà xiàn liú, Eng: Macropituitary adenoma)” แต่ในทางกลับกันถ้าน้อยกว่า 1 ซม จะถูกเรียกว่า

“ไมโครพิทูอิตารีอะดรีโนมา (垂体微腺瘤 chuítǐ wēi xiàn liú, Eng: Micropituitary adenoma)” เนื้องอกต่อมใต้สมองที่เกิดขึ้นอาจเป็นได้ทั้งชนิดเนื้อดีหรือเนื้อร้าย แต่โดยส่วนใหญ่ไม่ใช่เซลล์มะเร็ง

继发性脑肿瘤

jìfāxìng nǎo zhǒngliú

2.เนื้องอกสมองชนิดทุติยภูมิ

Secondary Brain Cancer

继发性颅内肿瘤

jìfāxìng nǎo lú nèi zhǒngliú

2.继发性脑肿瘤 / 继发性颅内肿瘤เนื้องอกสมองชนิดทุติยภูมิ: หมายถึง เนื้องอกที่มีต้นกำเนิดมาจากนอกกะโหลกศีรษะ ที่พบบ่อยได้แก่